जवळच्या नात्यांमध्येच आपण सर्वाधिक दुखावले का जातो?
“एवढ्याशा गोष्टीचा तुला इतका त्रास का होतो?” कदाचित तुम्ही हे वाक्य कधी कोणाला म्हटले असेल. किंवा कोणीतरी तुम्हाला म्हटले असेल. समजा, दिवसभराच्या कामानंतर तुम्ही घरी परतता. दिवसभर काय घडले हे जोडीदाराला सांगावे आणि त्याने किंवा तिने आपलेम्हणणे शांतपणे ऐकून घ्यावे, अशी तुमची इच्छा असते. पण समोरची व्यक्ती मोबाईलमध्ये व्यस्त असते. तुम्ही बोलता, पणप्रतिसाद मिळत नाही. तुम्हाला वाईट वाटते. तुम्ही नाराजी व्यक्त करता. समोरून उत्तर येते, “दिवसभर कामच करत होतो ना! आता थोडा वेळ मोबाईल पाहिला तर काय झालं?” चर्चा मोबाईलवरून सुरू होते आणि काही वेळात वादात बदलते. तुम्ही म्हणता, “तुला माझ्यासाठी वेळच नसतो.” समोरचीव्यक्ती म्हणते, “तुझं कधीच समाधान होत नाही.” सुरुवात एका छोट्याशा प्रसंगाने झाली होती. मग दोघेही इतके दुखावले कसे? नातेसंबंधांचे मानसशास्त्र समजून घेताना केवळ काय घडले हे पाहणे पुरेसे नसते; त्या घटनेचा आपल्यासाठी भावनिकअर्थ काय होता, हेही समजून घ्यावे लागते. १. घटना छोटी असते; पण तिचा भावनिक अर्थ मोठा असू शकतो एखाद्या व्यक्तीने आपला फोन उचलला नाही, आपले म्हणणे ऐकून घेतले नाही किंवा अपेक्षित प्रतिसाद दिला नाही, तर त्याघटनेचा अर्थ प्रत्येक व्यक्ती वेगळा लावू शकते. एका व्यक्तीला वाटू शकते, “त्यांना काम असेल.” दुसऱ्या व्यक्तीच्या मनात विचार येऊ शकतो, “माझी त्यांना काही किंमतचनाही.” फोन न उचलणे ही घटना आहे. पण “माझी किंमत नाही” हा त्या घटनेला दिलेला अर्थ आहे. या अर्थामुळे दुःख, राग, निराशा किंवा असुरक्षितता निर्माण होऊ शकते. त्यानंतर आपण कसे वागतो, यावरही या भावनांचापरिणाम होतो. अर्थात, प्रत्येक वेळी आपला अर्थ चुकीचा असतो असे नाही. कधी समोरची व्यक्ती खरोखरच दुर्लक्ष करत असू शकते. मात्र, घटना, तिच्याबद्दलची आपली समज आणि त्यातून निर्माण झालेली भावना या वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत, हे लक्षात घेतल्यासपरिस्थितीकडे अधिक स्पष्टपणे पाहता येते. २. नात्यांमध्ये आपल्याला नेमके काय हवे असते?...
Read More
